Διαμεσολάβηση

Περιγραφή

Με τον Ν. 4512/2018, σε εναρμόνιση με το ενωσιακό δίκαιο, ρυθμίζεται ο θεσμός της διαμεσολάβησης σε αστικές, εμπορικές  και διασυνοριακές υποθέσεις.

Ως διαμεσολάβηση εννοούμε την εξωδικαστική διαδικασία, η οποία κινείται με πρωτοβουλία των μερών, και αποσκοπεί στην εκούσια και καλόπιστη επίλυση μία ιδιωτικής διαφοράς με την βοήθεια ειδικού πιστοποιημένου διαμεσολαβητή.

Η προσφυγή στη διαμεσολάβηση είναι άλλοτε προαιρετική και άλλοτε υποχρεωτική εκ του νόμου, η δε παράλειψη προσφυγής στο θεσμό της διαμεσολάβησης και η έλλειψη πρακτικού πιστοποιημένου διαμεσολαβητή σχετικά με την προσπάθεια συμβιβαστικής επίλυσης της διαφοράς, οδηγεί σε αδυναμία συζήτησης της υπόθεσης ενώπιον των δικαστηρίων.

Περαιτέρω, αν το ένα μέρος της διαφοράς αρνείται να προσέλθει στη διαδικασία της διαμεσολάβησης, του επιβάλλεται χρηματική ποινή επί ποσοστοίς της συνολικής αξίας της διαφοράς.

Ενδεικτικά, ο νόμος ορίζει ως υποχρεωτική την διαδικασία της διαμεσολάβησης στις εξής συνήθεις περιπτώσεις:

  • Οι διαφορές μεταξύ ιδιοκτητών ορόφων ή διαμερισμάτων και εν γένει οι διαφορές από σχέσεις κάθετης ή οριζόντιας οροφοκτησίας.
  • Διαφορές του γειτονικού δικαίου (πχ. κλαδιά και καρποί γειτονικού ακινήτου, όρια γειτονικών ακινήτων, εκπομπές ήχου και αναθυμιάσεων)
  • Διαφορές που αφορούν αποζημιώσεις  από αυτοκίνητο (σωματική και ηθική βλάβη από τροχαία ατυχήματα)
  • Διαφορές μεταξύ ασφαλισμένου και ασφαλιστικής εταιρείας από σύμβαση ασφάλισης αυτοκινήτου
  • Οικογενειακές διαφορές
  • Απαιτήσεις των ασθενών κατά ιατρών για τυχόν ιατρική ευθύνη
  • Διαφορές εμπορικών σημάτων, διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας, βιομηχανικών σχεδίων και υποδειγμάτων
  • Διαφορές από χρηματιστηριακές συμβάσεις.

Καθίσταται, λοιπόν, σαφές ότι ο θεσμός της διαμεσολάβησης αλλάζει άρδην τον τρόπο επίλυσης των ιδιωτικών διαφορών ενώ η παράλειψη προσφυγής των μερών σε πιστοποιημένο διαμεσολαβητή μπορεί να θέσει σε κίνδυνο τα δικονομικά τους δικαιώματα.

Διαδικασία της διαμεσολάβησης

Ο πληρεξούσιος δικηγόρος του αιτουμένου δικαστική προστασία μέρους, υποβάλλει σε πιστοποιημένο διαμεσολαβητή από το μητρώο διαμεσολαβητών του Υπουργείου Δικαιοσύνης, αίτημα προσφυγής στη διαδικασία διαμεσολάβησης.

Ο πιστοποιημένος διαμεσολαβητής ενημερώνει το άλλο μέρος της διαφοράς με συστημένη επιστολή, ηλεκτρονικά ή με κάθε νόμιμο τρόπο και συνεννοείται την ημέρα και τον τόπο διεξαγωγής της συνεδρίας διαμεσολάβησης.

Σε περίπτωση αδυναμίας φυσικής παρουσίας κάποιου μέρους, η συνεδρία μπορεί να πραγματοποιηθεί και με τηλεδιάσκεψη

Η συνεδρία λαμβάνει χώρα υποχρεωτικά εντός 15 ημερών από την γνωστοποίηση της αίτησης διαμεσολάβησης στα άλλα μέρη της διαφοράς και πρέπει να ολοκληρωθεί εντός 30 ημερών. Τα μέρη μπορούν να συμφωνήσουν παράταση 30 ημερών.

Στη διαδικασία της διαμεσολάβησης τα μέρη παρίστανται με τους πληρεξουσίους δικηγόρους τους, έχει εμπιστευτικό χαρακτήρα και δεν τηρούνται πρακτικά.

Η διαδικασία της διαμεσολάβησης δεν μπορεί να υπερβεί συνολικά τις 24 ώρες.

Το αποτέλεσμα της διαμεσολάβησης

Ο διαμεσολαβητής συντάσσει πρακτικό με το αποτέλεσμα της διαδικασίας ή τη διαπίστωση αποτυχίας της διαμεσολάβησης.  Το πρακτικό διαμεσολάβησης αποτελεί νόμιμο τίτλο για την επίσπευση αναγκαστικής  εκτέλεσης προς ικανοποίηση της απαίτησης.

Τα προσόντα του διαμεσολαβητή

Οι διαμεσολαβητές είναι πτυχιούχοι τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, ειδικώς εκπαιδευμένοι και πιστοποιημένοι από Φορέα εκπαίδευσης διαμεσολαβητών και εγγεγραμμένοι σε Μητρώο Διαμεσολαβητών που τηρείται στο Υπουργείο Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.

Για να λάβουν την πιστοποίηση παρακολουθούν σεμινάρια διαμεσολάβησης και μετεκπαιδεύονται τακτικά προκειμένου να διατηρούν αλλά και να προάγουν τις γνώσεις και τις δεξιότητές τους. Η διαπίστευση χορηγείται σε όσους επιτύχουν βαθμό τουλάχιστον 70% σε γραπτές και προφορικές εξετάσεις.

Υπόκεινται σε Κώδικα Δεοντολογίας που εξασφαλίζει την αμεροληψία, την ουδετερότητά και την εχεμύθειά τους. Δεν διενεργούν δικηγορικές πράξεις κατά τη διαμεσολάβηση. Δεν επιτρέπεται να παρέχουν υπηρεσίες διαμεσολάβησης και νομικές υπηρεσίες στα ίδιο πρόσωπο.

Ωστόσο, λόγω της φύσης της διαμεσολάβησης και της εμπειρίας του στη συναινετική επίλυση διαφορών, αναγνωρίζεται από το νόμο -και ισχύει στην πράξη – ως η πλειοψηφία των διαμεσολαβητών.