υπερχρεωμένα νοικοκυριά

Υπερχρεωμένα νοικοκυριά: Επιτάχυνση διαδικασίας με τον ν. 4745/2020

Γράφει η Άννα – Ρέα Καραουλάνη

Οι τροποποιήσεις που επήλθαν με το νόμο 4745/2020 αποτελούν ένα σημαντικό βήμα για τη συμμόρφωση της κείμενης νομοθεσίας με τα οριζόμενα στο άρθρο 6 παρ. 1 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για τα Δικαιώματα του ανθρώπου (Ε.Σ.Δ.Α), το οποίο αναφέρεται στο θεμελιώδες δικαίωμα του κάθε ανθρώπου για την ταχεία επίλυση των εκκρεμών δικαστικών διαφορών του. Επιπλέον, μια ουσιώδης τροποποίηση είναι η εφαρμογή του δικονομικού προτύπου της Νέας Τακτικής διαδικασίας του Ν. 4335/2015, καθώς καταργείται η προφορική συζήτηση και θεμελιώνεται η κατ ’εξαίρεση εξέταση μαρτύρων.

Για τον λόγο αυτό, με το νέο νόμο, προστίθενται στο άρθρο 4 του νόμου 3869/2010, τα άρθρα 4Α έως 4κ, οι κυριότερες αλλαγές των οποίων αναλύονται ως εξής:

Ποιους αφορά;

Οι νέες ρυθμίσεις καταλαμβάνουν τις εκκρεμείς αιτήσεις διακανονισμού οφειλών βάσει του ν. 3869/2010, των οποίων η συζήτηση έχει προσδιοριστεί για χρόνο μεταγενέστερο από τις 15.06.2021.

Ποια είναι η διαδικασία για την επίσπευση της συζήτησης;

Οι ενδιαφερόμενοι θα πρέπει να υποβάλουν αίτηση επαναπροσδιορισμού, η οποία επέχει θέση κλήσης προς συζήτηση και πάντα τηρώντας την διαδικασία που ορίζει ο νόμος, διότι διαφορετικά η αίτηση θεωρείται ως μηδέποτε ασκηθείσα.

Η αίτηση επαναπροσδιορισμού υποβάλλεται ψηφιακά και αποκλειστικά μέσω της Ενιαίας Ψηφιακής Πύλης της Δημόσιας Διοίκησης χρησιμοποιώντας την ηλεκτρονική πλατφόρμα της Ειδικής Γραμματείας Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους, μέσω πληρεξουσίου δικηγόρου. Η αίτηση αυτή θα πρέπει να περιλαμβάνει όλα τα στοιχεία που αναφέρονται στο άρθρο 4Β του νέου νόμου, τα οποία περιλαμβάνουν κατ’ αρχήν, τα στοιχεία του αιτούντος και των πιστωτών του, έναντι των οποίων επιδιώκεται η ρύθμιση, τα στοιχεία στης εκκρεμούς αίτησης ρύθμισης οφειλών καθώς και των διαδικαστικών λεπτομερειών της υπόθεσης, ενώ ζητείται και η συναίνεση για την άρση του φορολογικού και τραπεζικού απορρήτου τόσο του αιτούντος όσο και των στενών συγγενών του (δηλαδή τυχόν συζύγου και ανήλικου τέκνου).

Προθεσμίες υποβολής της αίτησης επαναπροσδιορισμού

Επί ποινή απαραδέκτου, η αίτηση επαναπροσδιορισμού υποβάλλεται και εντός συγκεκριμένης προθεσμίας,  αναλόγως του χρόνου κατάθεσης της αίτησης ρύθμισης οφειλών,  όπως φαίνεται και στον κατωτέρω πίνακα:

Χρόνος κατάθεσης αίτησης ρύθμισης οφειλών Προθεσμία υποβολής της αίτησης επαναπροσδιορισμού
Μέχρι και την 31.12.2014 Από 01.12.2020 έως και 15.01.2021
Από 01.01.2015 έως και 30.06.2015 Από 01.12.2020 έως και 31.01.2021
Από 01.07.2015 έως και 31.12.2015 01.12.2020 έως και 15.02.2021
Από 01.01.2016 έως και 30.06.2016 01.12.2020 έως και 28.02.2021
Από 01.07.2016 έως και 31.12.2016 01.12.2020 έως και 15.03.2021
Από 01.01.2017 έως και 30.06.2017 01.12.2020 έως και 31.03.2021
Από 01.07.2017 έως και 31.12.2017 01.12.2020 έως και 15.04.2021
Από 01.01.2018 έως και 30.06.2018 01.12.2020 έως και 30.04.2021
Από 01.07.2018 έως και 31.12.2018 01.12.2020 έως και 15.05.2021
Από 01.01.2019 έως και 30.06.2019 01.12.2020 έως και 31.05.2021

Ειδικές περιπτώσεις: Aνεξαρτήτως του χρόνου κατάθεσης της αίτησης ρύθμισης οφειλών, υποθέσεις που αναβάλλονται μετά από την έναρξη της ισχύος του παρόντος και έχουν δικάσιμο μετά από τις 15.06.2021, η αίτηση επαναπροσδιορισμού κατατίθεται από 01.12.2020 έως και 30.06.2021. Τα αυτά ισχύουν και για υποθέσεις που ματαιώνονται μετά από την έναρξη ισχύος του παρόντος και επαναφέρονται με κλήση και δικάσιμο από τις 15.06.2021.

Κοινοποιήσεις αίτησης με πράξη κατάθεσης

Γίνονται μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας με μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου. Ο αιτών βέβαια μπορεί να επιδώσει και βάσει των διατάξεων 122-143 ΚΠολΔ.

Διαμεσολάβηση

Επιπλέον, είναι σημαντικό να τονισθεί ότι, σε κάθε στάδιο της δίκης, οποιοσδήποτε από τους διαδίκους έχει το δικαίωμα να προσκαλέσει τα υπόλοιπα μέρη ώστε να επιλυθούν οι διαφορές τους εξωδικαστικά μέσω του θεσμού της διαμεσολάβησης εφαρμόζοντας τις σχετικές διατάξεις του Ν. 4640/2019. Το γεγονός ότι κάποιο από τα μέρη εκδηλώνει την επιθυμία του για διενέργεια διαμεσολάβησης, επιδίδοντας σχετική πρόσκληση, δεν αναστέλλει τις προθεσμίες για του παρόντος νόμου. Τέλος, εφ’ όσον επιτευχθεί συμφωνία ανάμεσα στα μέρη,  η δίκη καταργείται αυτοδικαίως για τα εμπλεκόμενα μέρη.

Συμπερασματικά, η καθιέρωση των ρυθμίσεων αυτών έχει διττό χαρακτήρα. Αφ’ ενός αποσκοπεί, να προστατεύσει οριστικά τους τους δανειολήπτες που αδυνατούν να αποπληρώσουν τα χρέη τους και οι οποίοι έχουν λάβει δικάσιμο για την συζήτηση των υποθέσεών τους ακόμη και σε βάθος δεκαετίας και με τον τρόπο αυτό να παγιωθεί το προσωρινό πλαίσιο προστασίας που παρέχει ο νόμος 3869/2010 σε όλους όσοι το δικαιούνται. Από την άλλη, στόχος των ρυθμίσεων είναι να αποφευχθεί πλέον ο «στρουθοκαμηλισμός» έναντι των λεγόμενων «κακοπληρωτών», οι οποίοι έχοντας λάβει μια αρκούντως μακρινή δικάσιμο,  απολαμβάνουν τα προνόμια και το ευνοϊκό καθεστώς που τους παρέχει ο νόμος 3869/2010, για υπερβολικά μεγάλο χρονικό διάστημα, γεγονός που δε μπορεί να θεωρείται ούτε δίκαιο ούτε αποτελεσματικό.

Συνεπώς, με τις επίμαχες προσθήκες, καταλείπονται άθικτες οι διατάξεις ουσιαστικού δικαίου του ν. 3869/2010, ενώ κύριος στόχος όπως φάνηκε και από τα ανωτέρω, είναι η επίσπευση της εκδίκασης των εκκρεμών υποθέσεων του Νόμου Κατσέλη έως την 31η Δεκεμβρίου 2021.